الشيخ الطبرسي (مترجم: نورى و مفتح)

87

تفسير مجمع البيان (فارسى)

بيان آيه 42 - 43 - 44 - 45 قرائت فتحنا : ابو جعفر و ابن عامر به تشديد و ديگران به تخفيف خوانده‌اند . وجه قرائت اول ، تكثير و مبالغه است . لغت باساء : اين كلمه از « باس » يعنى خوف و ترس . ضراء : اين كلمه از « ضرّ » يعنى زيان . تضرع : اظهار خوارى مبلس : كسى كه دچار حسرت شديد است . فراء گويد : يعنى كسى كه دليلى ندارد و بيچاره شده است . دابر : پشت سر و دنباله . بازماندگان . شاعر گويد : آل المهلب جز اللَّه دابرهم * اصخوا رمادا فلا اصل و لا طرف يعنى : خداوند نسل آل مهلب را قطع كرد . آنها همه خاكستر شدند . نه اصلى ماند و نه فرعى . اصمعى گويد : دابر يعنى اصل . شاعر گويد : فدى لكما رجلى و رحلى و ناقتى * غداة الكلاب اذ تجز الدوابر يعنى : فداى شما سواره‌ها و پياده‌ها و شتران كه قوم كشته شدند و اصل آنها از بين رفت و اثرى از آنها باقى نماند . برخى گفته‌اند : دابر يعنى آخر . اعراب لولا : براى ترغيب است .